ΒΟΗΘΗΜΑ ΕΞΟΜΟΛΟΓΟΥΜΕΝΟΥ

Ἕνα ἁπλὸ βοήθημα γιὰ ἐκείνους ποὺ ἑτοιμάζονται νὰ προσέλθουν στὸ σωστικὸ Μυστήριο τῆς ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως.

Ἡ Ἐξομολόγηση εἶναι τόσο ἀναγκαία γιὰ κάθε χριστιανό, ὅσο καὶ τὸ Βάπτισμα. Γιατί τὸ Βάπτισμα μᾶς καθαρίζει ἀπὸ τὶς προηγούμενες ἁμαρτίες μας, ἐνῶ ἡ Ἐξομολόγηση ἀπὸ ὅσες διαπράττουμε μετὰ τὸ Βάπτισμα. Χωρὶς τὸ Βάπτισμα δὲν μποροῦμε να κοινωνήσουμε τὰ ἄχραντα Μυστήρια τοῦ Κυρίου. Δὲν μποροῦμε ἐπίσης νὰ κοινωνήσουμε, ἂν δὲν ἐξομολογηθοῦμε τὶς ἁμαρτίες μας, ἀφοῦ αὐτὲς σὰν ἕνα τεῖχος μᾶς χωρίζουν ἀπὸ τὸν Θεό.

Ἡ ἁμαρτία εἶναι ἀρρώστια τῆς ψυχῆς, ποὺ ἂν μείνει ἀθεράπευτη, ὁδηγεῖ στὸν πνευματικὸ θάνατο, στὸν αἰώνιο, δηλαδή, χωρισμὸ τῆς ψυχῆς ἀπὸ τὸν Θεό. Τί κάνουμε ὅταν ἀσθενεῖ τὸ σῶμα μας; Ἐπισκεπτόμαστε χωρὶς καθυστέρηση τὸ γιατρό, στὸν ὁποῖο ἀποκαλύπτουμε τὶς πληγές μας καὶ περιγράφουμε μὲ ἀκρίβεια ὅλα τὰ συμπτώματά μας. Ἐκεῖνος τότε μᾶς χορηγεῖ τὰ κατάλληλα φάρμακα καὶ τὶς ἰατρικὲς ὁδηγίες ποὺ πρέπει νὰ ἀκολουθήσουμε γιὰ νὰ θεραπευθοῦμε.

Κάτι ἀνάλογο συμβαίνει ὅταν ἀσθενεῖ ἡ ψυχή μας καὶ ποθοῦμε νὰ ἀνακτήσουμε τὴν πνευματική μας ὑγεία. Προσερχόμαστε στὴν Ἐκκλησία ποὺ εἶναι ἕνα πνευματικὸ θεραπευτήριο. Ἐκεῖ ἀναζητοῦμε τὸν πνευματικό, στὸν ὁποῖο δίχως ντροπὴ ὁμολογοῦμε ὅλες τὶς ἁμαρτίες ποὺ τραυμάτισαν τὴν ψυχή μας. Στὴ συνέχεια ἐκεῖνος θὰ μᾶς διαβάσει τὴ συγχωρητικὴ εὐχὴ καὶ θά μᾶς ἀπευθύνει τὶς ἁρμόζουσες συμβουλὲς γιὰ τὴν εὐόδωση τῆς πνευματικῆς μας πορείας. Μ' αὐτὸν τὸν τρόπο ὁ φιλάνθρωπος Χριστός, ὁ Ὁποῖος εἶναι παρὼν σὲ ὅλη τη διάρκεια τῆς Ἐξομολογήσεως, μᾶς χορηγεῖ τὴν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν καὶ μᾶς ὑποδεικνύει τὸ δρόμο ποὺ πρέπει νὰ ἀκολουθήσουμε γιὰ νὰ ἀπαλλαγοῦμε ὁριστικὰ ἀπὸ τὴν ἀρρώστια τῆς ἁμαρτίας.

Πρῶτο βῆμα γιὰ τὴν ἐξομολόγησή μας εἶναι ἡ συναίσθηση τῶν ἁμαρτιῶν μας. Εἶναι ἕνα δῶρο τοῦ Θεοῦ ποὺ χαρίζεται σὲ ὅσους τὸ ζητοῦν μὲ τὴν προσευχὴ καὶ τὸ ἐπιδιώκουν μὲ τὴ γενναία καὶ τίμια βυθοσκόπηση τοῦ ἑαυτοῦ τους.

Στὸ δύσκολο ἐγχείρημα τῆς αὐτοκριτικῆς θέλουν νὰ σὲ βοηθήσουν τὰ παρακάτω ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν στὶς σχέσεις μας: α)
μὲ τὸν Θεό, β) μὲ τὸν πλησίον καὶ γ) μὲ τὸν ἑαυτό μας.

§
Α'. Ἐσὺ καὶ ὁ Θεὸς - Βοήθημα Ἐξομολογουμένου

§ Β'. Ἐσὺ καὶ ὁ συνάνθρωπος - Βοήθημα Ἐξομολογουμένου

§ Γ'. Ἐσὺ καὶ ὁ ἑαυτός σου -Βοήθημα Ἐξομολογουμένου

§ Α'. Ἐσὺ καὶ ὁ Θεὸς

§ Πιστεύεις ὁλόψυχα στὸν Τριαδικὸ θεό, τὸν Πατέρα, τὸν Υἱὸ καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, καὶ στὴν ὀρθόδοξη διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας;

§ Ἐμπιστεύεσαι ἀκλόνητα τὸν ἑαυτό σου στὴν πατρικὴ Πρόνοια τοῦ Θεοῦ ἢ μήπως στὶς δυσάρεστες περιστάσεις ὀλιγοπιστεῖς, γογγύζεις καὶ ἀπελπίζεσαι;

§ Ὁμολογεῖς μὲ παρρησία τὴν πίστη σου, ὅταν οἱ περιστάσεις τὸ ἀπαιτοῦν ἢ μήπως ντρέπεσαι νὰ κάνεις ἀκόμα καὶ τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ ὅταν λ.χ. περνᾶς ἔξω ἀπὸ κάποιον ναό;

§ Μήπως ἀσχολήθηκες ποτὲ μὲ τὸν ἀποκρυφισμό, (μάγους, μέντιουμ, ἀστρολόγους, ὑπνωτιστές, πνευματιστές, χαρτορίχτρες, καφετζοῦδες κ.ἅ.) ἢ ἀναμίχθηκες σὲ παραθρησκευτικὲς ὁμάδες (σχολὲς γιόγκα καὶ διαλογισμοῦ, γνωστικὲς ἢ θεοσοφικὲς σχολές, Βουδισμό, Ἰνδουισμὸ κ.ἅ.);

§ Μήπως πιστεύεις στὴν τύχη καὶ στὰ ὄνειρα ἢ ἀσχολεῖσαι μὲ τὸ ξεμάτιασμα καὶ δίνεις σημασία στὶς διάφορες προλήψεις καὶ δεισιδαιμονίες (π.χ. «τὸ 13 εἶναι γρουσούζικος ἀριθμός», «τὸ πέταλο φέρνει γούρι» κ.λπ.);

§ Προσεύχεσαι τακτικὰ καὶ προσεκτικὰ στὸ σπίτι σου (πρωί, βράδυ, πρὶν καὶ μετὰ τὰ γεύματα) ἢ στὴν Ἐκκλησία (κάθε Κυριακὴ καὶ τὶς μεγάλες γιορτές), εὐγνωμονώντας πρωτίστως τὸν Θεὸ γιὰ τὶς ποικίλες, φανερὲς καὶ ἀφανεῖς εὐεργεσίες Του;

§ Μελετᾶς καθημερινὰ τὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ ἄλλα ψυχωφελῆ βιβλία;

§ Νηστεύεις, ἂν δὲν ὑπάρχουν σοβαροὶ λόγοι ὑγείας, τὴν Τετάρτη καὶ τὴν Παρασκευὴ καὶ τὶς ἄλλες περιόδους τῶν Νηστειῶν;

§ Προσέρχεσαι τακτικὰ στὸ Μυστήριο τῆς Θείας Κοινωνίας, ὑστέρα ἀπὸ τὴν κατάλληλη προετοιμασία καὶ τὴν ἔγκριση τοῦ πνευματικοῦ σου;

§ Μήπως βλαστημᾶς τὸ ὄνομα τοῦ Χρίστου, τῆς Παναγίας ἢ τῶν Ἁγίων μας;

§ Μήπως ὁρκίζεσαι χωρὶς λόγο ἢ ἀθέτησες τυχὸν ὅρκο ἢ ὑπόσχεσή σου στὸν Θεό;



Β'. Ἐσὺ καὶ ὁ συνάνθρωπος

§ Δείχνεις ἔμπρακτα τὴν ἀγάπη σου στὸν πλησίον, ἰδιαίτερα σὲ ὅσους ὑποφέρουν ἢ ἔχουν ἀνάγκη (ἀσθενεῖς, πτωχούς, φυλακισμένους, ἄνεργους, ὀρφανά, ἡλικιωμένους κ.ἅ.);

§ Συγχωρεῖς ὅσους σὲ ἔβλαψαν ἢ μήπως κρατᾶς μέσα σου ἔχθρα καὶ ἀντιπάθεια; Εἶσαι πρόθυμος νὰ ζητήσεις «συγγνώμην» ἀπὸ τὸν πλησίον γιὰ τυχὸν σφάλματά σου;

§ Μήπως θεληματικὰ ἢ ἀθέλητα διέπραξες φόνο ἢ μὲ τὴ συμπεριφορά σου βοήθησες στὴν ἐκτέλεση μίας τέτοιας πράξεως;

§ Μήπως ἔχεις τὸ ἐλάττωμα

§ - Νὰ λὲς ψέματα;- Νὰ κατακρίνεις;- Νὰ συκοφαντεῖς;- Νὰ κολακεύεις;- Νὰ καταριέσαι;- Νὰ ὀργίζεσαι καὶ νὰ βρίζεις;- Νὰ εἰρωνεύεσαι καὶ νὰ χλευάζεις;- Νὰ διαπληκτίζεσαι καὶ νὰ χειροδικεῖς;- Νὰ «στέλνεις» τοὺς ἄλλους «στὸ διάβολο»;- Νὰ εἶσαι περίεργος;

§ Μήπως φθονεῖς τὴν εὐτυχία ἢ ζηλεύεις τὰ ἀγαθὰ τοῦ πλησίον σου; Ἢ μήπως, πάλι, χαίρεσαι στὶς συμφορές του;

§ Μήπως εἶσαι καχύποπτος καὶ δίνεις πίστη στὶς ὑπόνοιές σου γιὰ τοὺς ἄλλους;

§ Μήπως κλέβεις ἢ συνεργάστηκες ποτὲ σὲ κλοπὴ ἢ δέχτηκες ἐν γνώσει σου κλεμμένα πράγματα;

§ Δείχνεις εὐγνωμοσύνη στοὺς εὐεργέτες σου ἢ μήπως ἀνταποδίδεις ἀχαριστία γιὰ τὸ καλὸ ποὺ σοῦ ἔκαναν;

§ Μήπως μὲ τοὺς λόγους καὶ τὴ συμπεριφορά σου σκανδαλίζεις τὸν πλησίον σου ἢ τὸν ἐξωθεῖς στὴν ἁμαρτία;

§ Μήπως ἀσχολεῖσαι μὲ τὴν προσωπική, οἰκογενειακὴ ἢ ἐπαγγελματικὴ ζωὴ τῶν ἄλλων καὶ ἐπεμβαίνεις ἀδιάκριτα, προκαλώντας διάφορα προβλήματα;

§ Μήπως διακινεῖς ναρκωτικὲς οὐσίες ἢ μὲ ὁποιονδήποτε τρόπο ὁδήγησες ἄλλους στὴ χρήση τους;

§ Μήπως συνηθίζεις νὰ διαδίδεις πληροφορίες ἢ μυστικὰ τῶν ἄλλων, δημιουργώντας ἔτσι διαμάχες στὶς σχέσεις τῶν συνανθρώπων σου;

§ Στὸ ἐπάγγελμα

§ Μήπως ἡ συνείδησή σου σὲ ἐλέγχει γιὰ ἀπάτη, νοθεία, αἰσχροκέρδεια, κατάχρηση, τοκογλυφία, δωροδοκία, ἀπόκρυψη ἐμπορευμάτων κ.λπ.;

§ Μήπως στὶς συναλλαγές σου σὲ διακρίνει ἀνειλικρίνεια, ἀνεντιμότητα ἢ δολιότητα;

§ Μήπως κακομεταχειρίζεσαι, ἐκμεταλλεύεσαι ἢ ἀδικεῖς τοὺς ἐργάτες, ὑπαλλήλους ἢ ὑφισταμένους σου;

§ Στὴν οἰκογένεια

§ Δείχνεις σεβασμό, ἀγάπη καὶ τιμὴ πρὸς τοὺς γονεῖς σου ἢ μήπως συμπεριφέρεσαι μὲ αὐθάδεια, σκληρότητα καὶ περιφρόνηση; Ἰδιαίτερα, τοὺς συμπαραστέκεσαι στὰ γηρατειά τους;

§ Ἡ συμπεριφορά σου στὸ σπίτι διαπνέεται ἀπὸ πνεῦμα θυσίας, ἀγάπης, καλοσύνης, ἀλληλοκατανόησης, ὑποχωρητικότητας καὶ ὑπομονῆς; Μήπως μὲ τὴν ἐριστικότητα, τὸ πεῖσμα ἢ τὶς παράλογες καὶ ἐγωιστικὲς ἀπαιτήσεις σου διαταράσσεις τὴν οἰκογενειακὴ γαλήνη καὶ ἀτμόσφαιρα;

§ Ὡς σύζυγοι:

§ Ἀποδέχεστε τὴ συζυγία ὡς εὐλογία Θεοῦ καὶ ἀγωνίζεστε καθημερινὰ γιὰ τὴν τελείωση καὶ ὁλοκλήρωση τῆς μεταξύ σας ἀγάπης, ὥστε νὰ μὴ διασπᾶται αὐτὴ ἀπὸ καμιὰ ἄλλη γήϊνη ἀγάπη (πρὸς τοὺς γονεῖς, τὰ παιδιά, τοὺς συγγενεῖς, τὸ ἐπάγγελμα κ.α.);

§ Τιμᾶτε καὶ ἀγαπᾶτε ὁ ἕνας τοὺς γονεῖς καὶ συγγενεῖς τοῦ ἄλλου;

§ Διαφυλάσσετε τὴν ἀμοιβαία πίστη καὶ ἀφοσίωση;

§ Μήπως ἀποφεύγετε μὲ διάφορα μέσα τὴν τεκνογονία;

§ Μήπως κάνατε ἔκτρωση ἢ γίνατε ἠθικοὶ αὐτουργοὶ στὴ διάπραξη ἑνὸς τέτοιου ἐγκλήματος;

§ Μήπως διατηρούσατε προγαμιαῖες σχέσεις;

§ Ὡς γονεῖς:

§ Προσεύχεστε θερμὰ γιὰ τὴν προκοπὴ τῶν παιδιῶν σας;

§ Ἢ ζωή σας ἀποτελεῖ καλὸ παράδειγμα γιὰ τὰ παιδιά σας;

§ Μήπως ἐνδιαφέρεστε μόνο γιὰ τὴν κατὰ κόσμο πρόοδό τους; Δείχνετε ἰδιαίτερη φροντίδα γιὰ τὴ χριστιανικὴ ἀγωγή τους, ἀφιερώνοντας γιὰ τὸ σκοπὸ αὐτὸ τὸν ἀνάλογο χρόνο, ἄλλοτε συμβουλεύοντας καὶ συζητώντας μαζί τους, ἄλλοτε ἐμπνέοντος μὲ τὴ συνέπεια τῆς χριστιανικῆς σας ζωῆς καὶ ἄλλοτε παρακολουθώντας διακριτικὰ τὰ ἀναγνώσματά τους, τοὺς τρόπους ψυχαγωγίας τους καὶ τὶς παρέες τους;

§ Μήπως κάνετε διακρίσεις μεταξὺ τῶν παιδιῶν σας ἢ δὲν ὑπήρξατε δίκαιοι στὶς γονικές σας παροχές;

§ Μήπως ἐπεμβαίνετε ἄκαιρα, πιεστικὰ καὶ ἀδικαιολόγητα στὶς ἀποφάσεις τῶν παιδιῶν σας ἢ στὶς οἰκογένειές τους, ὑπονομεύοντας ἔτσι τὶς προσπάθειές τους ἢ τοὺς οἰκογενειακούς τους δεσμούς;

§ Γ'. Ἐσὺ καὶ ὁ ἑαυτός σου

§ Μήπως εἶσαι προσκολλημένος στὶς βιοτικὲς φροντίδες καὶ τὰ ἐγκόσμια ἀγαθὰ καὶ ἀδιαφορεῖς γιὰ τὴν καλλιέργεια τῆς ἀθάνατης ψυχῆς σου καὶ τὴν ἕνωσή σου μὲ τὸν Θεό;

§ Μήπως διακατέχεσαι ἀπὸ τὴν ὑπερηφάνεια, πού εἶναι ἡ ἀρχὴ καὶ ἡ γεννήτρια ὅλων τῶν κακῶν; Αὐτὸ θὰ τὸ διαπιστώσεις:

§ -ἂν ἐπιδιώκεις τὴ δόξα, τὶς τιμές, τοὺς ἐπαίνους, τὰ πρωτεῖα καὶ τὴν προβολή,-ἂν καυχιέσαι καὶ μιλᾶς μὲ ἐγκώμια γιὰ τὶς προσωπικές σου ἱκανότητες, τὴν καλή σου οἰκογένεια καὶ τὶς ἐπαγγελματικές σου ἐπιτυχίες,-ἂν προσπαθεῖς νὰ γίνεσαι ἄρεστος στοὺς ἀνθρώπους,-ἂν δείχνεις μεγάλη ἐμπιστοσύνη στὸν ἑαυτὸ σου καὶ ἐπιμένεις μὲ πεῖσμα στὴν προσωπική σου κρίση,-ἂν δὲν δέχεσαι τὶς συμβουλὲς τῶν ἄλλων ἢ ἀντιδρᾶς στὶς ὑποδείξεις τῶν τυχὸν σφαλμάτων σου,-ἂν ἐπιδιώκεις πάντοτε καὶ σὲ ὅλα τὴν ἰκανοποίηση τοῦ ἑαυτοῦ σου ἢ ζητᾶς ἀπαιτητικὰ νὰ ἐξυπηρετεῖσαι ἀπὸ τοὺς ἄλλους.

§ Μήπως μιλᾶς ἄκαιρα, διακόπτοντας ἢ προσβάλλοντας μὲ λόγια ταπεινωτικὰ τοὺς συνομιλητές σου;

§ Μήπως εἶσαι φιλάργυρος ἢ πλεονέκτης;

§ Μήπως ζεῖς μὲ πολυτέλεια καὶ σπατάλη ἢ ξοδεύεις τὰ χρήματά σου σὲ τυχερὰ παιχνίδια, χαρτοπαιξία κ.α.;

§ Μήπως ντύνεσαι καὶ καλλωπίζεσαι μὲ τρόπο προκλητικὸ ἢ μήπως ἡ ἐνδυμασία σου εἶναι ἀνάρμοστη γιὰ τὸ δικό σου φύλο;

§ Μήπως εἶσαι λαίμαργος ἢ γαστρίμαργος;

§ Μήπως λὲς πολλὰ λόγια, περιττὰ καὶ ἀνώφελα ἢ μήπως αἰσχρολογεῖς;

§ Δείχνεις τὸν ἀπαιτούμενο σεβασμὸ στὸ σῶμα σου, ποὺ εἶναι; ναὸς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἢ μήπως ἔπεσες σὲ διάφορα σαρκικὰ ἁμαρτήματα (αὐνανισμό, πορνεία, μοιχεία, ἀρσενοκοιτία κ.ἅ.);

§ Μήπως ἐκθέτεις τὸν ἑαυτό σου σὲ διάφορους σαρκικούς πειρασμοὺς (ἄσεμνα θεάματα καὶ διασκεδάσεις, ἀνήθικα περιοδικὰ καὶ βιβλία, πορνογραφήματα, προκλητικὴ μουσικὴ καὶ τραγούδια κ.λ.π.);

§ Ὅταν προσβάλλουν τὸ νοῦ σου αἰσχροὶ λογισμοὶ καὶ φαντασίες τοὺς διώχνεις ἀμέσως ἢ μήπως τοὺς ἀποδέχεσαι καὶ τοὺς καλλιεργεῖς;

§ Μήπως καταστρέφεις τὴν ὑγεία σου, ποὺ εἶναι δωρό του Θεοῦ, μὲ τὴ μέθη, τὸ κάπνισμα ἢ τὴ χρήση ναρκωτικῶν οὐσιῶν;

§ Μήπως σκέφτηκες ποτὲ νὰ αὐτοκτονήσεις;

§ Μήπως διακατέχεσαι ἀπὸ ὀκνηρία, ἀμέλεια ἢ ἀνευθυνότητα;

§ Μήπως σπαταλᾶς ἄσκοπα τὸ χρόνο σου μπροστὰ στὴν τηλεόραση ἢ περιπλανώμενος στὸ διαδίκτυο;

§ Καὶ τώρα, μετὰ τὸν ἔλεγχο τοῦ ἑαυτοῦ σου, τρέξε, ἀδελφέ μου, χωρὶς ἀναβολὴ στὸν πνευματικό. Ἐξομολογήσου τὶς ἁμαρτίες σου α) χωρὶς νὰ κρύψεις καμία, β) μὲ εἰλικρίνεια καὶ συντομία καὶ γ) δίχως νὰ ἀναφέρεις τυχὸν ἀρετές σου ἢ ξένα ἁμαρτήματα. Νὰ εἶσαι σίγουρος πώς, μαζὶ μὲ τὴν ἄφεση, ὁ Θεὸς θὰ σοῦ προσφέρει πλούσια τὴ χάρη Του, γιὰ τὸ ξεκίνημα μίας νέας ζωῆς.




Ἱερὰ Μονὴ Παρακλήτου


Νέες ομιλίες π.Αποστόλου Θεολόγου προστέθηκαν.

TRANSLATOR

English French German Spain Italian Dutch Russian Portuguese Japanese Korean Arabic Chinese Simplified

Θεία Λειτουργία π.Αποστόλου Θεολόγου Ιερός Ναός Αγίας Βαρβάρας Πατησίων

Πέμπτη, 10 Ιανουαρίου 2019

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης


1. Σήμερα, ἀδελφοί μου χριστιανοί, ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ἑόρτασζει τήν μνήμη ἑνός μεγάλου ἁγίου πατέρα, τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Ἐπισκόπου Νύσσης. Πραγματικά εἶναι μεγάλος ὁ πατέρας αὐτός, μεγάλος καί γιά τήν ἁγία του ζωή καί γιά τήν θαυμαστή του θεολογία. Ἀφοῦ, νά φανταστεῖτε!, ἡ Ζ´ Οἰκουμενική Σύνοδος ἀργότερα, τό 787, τόν ὀνόμασε «πατέρα τῶν πατέρων»! Ἦταν ἀδελφός τοῦ Μεγάλου Βασιλείου ὁ ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης καί χαρακτηρίστηκε ὡς πρός τήν θεολογία «ὁ δεύτερος» μετά ἀπό αὐτόν! Διαφορετικά ὅμως ἀπό τόν Μέγα Βασίλειο ὁ ἅγιος Γρηγόριος δέν ἐφοίτησε σέ σχολές, ἀλλά ἀρκέστηκε στήν μαθητεία μέ δάσκαλο τόν ἀδελφό του καί στήν κατ᾽ ἰδίαν μελέτη. Ἀγαποῦσε πολύ τήν ἡσυχία καί τήν μελέτη ὁ ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης. Γι᾽ αὐτό καί συχνά κατέφευγε στόν Πόντο, στό ἡσυχαστήριο πού ἵδρυσε ὁ ἀδελφός του Βασίλειος παρά τόν Ἴριν ποταμό. Ἐκεῖ, ἡ ροή τοῦ ποταμοῦ, τά πολλά εὔοσμα λουλούδια καί τά ὠδικά πτηνά, μαζί μέ τήν ἡσυχία, κινοῦσαν τόν Γρηγόριο σέ θαυμασμό καί δοξολογία τοῦ Δημιουργοῦ, ἀλλά καί σέ θεολογική καί ἐπιστημονική ἔρευνα. Ὁ Γρηγόριος δέν μελετοῦσε μόνο τήν Ἁγία Γραφή, τήν ὁποία ἀγάπησε μέ πάθος, ἀλλά καί τήν φιλοσοφία, τήν ἔξω παιδεία καί παίδευση. Ἰδιαίτερα ἀγαποῦσε τόν Πλάτωνα, τόν ὁποῖο καί μελέτησε καλά ἐκεῖ στό ἐρημητήριο τοῦ Πόντου. Τήν φιλοσοφική του δέ παιδεία ὁ Γρηγόριος τήν χρησιμοποίησε ἀργότερα γιά τήν θεολογική καί ποιμαντική του προσφορά στήν Ἐκκλησία, ὅπως τό ἴδιο ἔκαναν καί ἄλλοι ἅγιοι πατέρες, πού εἶχαν μόρφωση ἀπό τήν ἔξωθεν...
παιδεία. 

2. Μέ τήν προτροπή τοῦ ἀδελφοῦ του Βασιλείου, ἐπισκόπου Καισαρείας, ὁ Γρηγόριος χειροτονήθηκε ἐπίσκοπος Νύσσης. Ἀλλά εἴπαμε ὅτι ὁ Γρηγόριος ἦταν ἡσυχαστική φύση καί ὄχι διοικητική. Γι᾽ αὐτό, παρά τίς καλές του προθέσεις, πολλές φορές ἔπεφτε σέ ποιμαντορικά σφάλματα, γιά τά ὁποῖα ὁ ἀδελφός του Βασίλειος τόν νουθετοῦσε στοργικά. Γιά τούς ἀντιαιρετικούς του ἀγῶνες τοῦ ἐπετέθηκαν ἄγρια οἱ αἱρετικοί «ἀνόμοιοι», οἱ ὁποῖοι, ἔχοντας τήν ὑποστήριξη τοῦ ἀρειανόφρονα αὐτοκράτορα, κατάφεραν ἀκόμη καί νά τόν ἐκτοπίσουν ἀπό τήν ἐπισκοπή του, ἀλλά μετά τόν θάνατο τοῦ αἱρετικοῦ αὐτοκράτορα ὁ Γρηγόριος ἐπανῆλθε στήν Νύσσα, ὅπου ἔγινε δεκτός μέ ἐνθουσιασμό. Ὁ θάνατος τοῦ ἀδελφοῦ του Βασιλείου, πού συνέβηκε τήν 1η Ἰανουαρίου τοῦ ἔτους 379, φόρτωσε τόν Γρηγόριο Νύσσης μέ τήν μεγάλη εὐθύνη νά γίνει τώρα αὐτός, σάν κληρονόμος, ὁ συνεχιστής τοῦ μεγάλου πνευματικοῦ ἔργου τοῦ θανόντος ἀδελφοῦ. Καί πραγματικά, ἀδελφοί μου! Ὁ ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης κράτησε τήν παράδοση τοῦ ἀδελφοῦ του ἁγίου Βασιλείου, ἀλλά καί δέν περιορίστηκε μόνο σ᾽ αὐτήν. Τήν αὔξησε. Ἔλαβε μέρος στήν Β´ Οἰκουμενική Σύνοδο καί μάλιστα ἀναγνωρίστηκε σ᾽ αὐτήν ὡς μία μεγάλη θεολογική μορφή, γιατί ἐξέφρασε ἐνώπιον τῶν πατέρων τῆς Συνόδου ὀρθά καί δυναμικά τήν τριαδολογία καί τήν πνευματολογία τῶν Καππαδοκῶν θεολόγων. Ἀλλά καί ἄλλες ἀποστολές ἀνέλαβε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Νύσσης. Τό 383 στήν Κωνσταντινούπολη ἔλαβε μέρος καί σέ ἄλλη Σύνοδο, στήν ὁποία ἐξεφώνησε λόγο γιά τήν θεότητα τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. 


3. Θά ἤθελα τώρα τελειώνοντας, ἀδελφοί χριστιανοί, νά σᾶς πῶ κάτι ἀπό τήν διδασκαλία τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης, πού τήν μνήμη του ἑορτάσαμε χθές: 
(α) Κατά τόν ἅγιο Γρηγόριο ὁ Θεός εἶναι ὁ Ὤν, εἶναι τό ὄντως Ὄν, διότι εἶναι ἄκτιστος. Ὁ χαρακτηρισμός αὐτός γιά τόν Θεό βρίσκεται στήν Ἁγία Γραφή, ἀλλά ὁ ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης τόν βρῆκε καί στά συγγράμματα τοῦ Πλάτωνος, ὁ ὁποῖος ἔτσι καί αὐτός ὀνομάζει τό θεῖον. Ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι εἴμαστε κτιστοί καί ἡ ζωή μας λαμβάνει νόημα μόνο ὅταν μετέχουμε στόν Ὄντα Θεό. Ἔτσι εἶναι, χριστιανοί μου. Πρίν ἀπό 100 χρόνια δέν ὑπήρχαμε καί μετά ἀπό 100 χρόνια πάλι δέν θά ὑπάρχουμε στόν κόσμο αὐτό. Ἀλλά πρίν ἀπό 100 καί πρίν ἀπό χιλιάδες χρόνια καί πρό πάντων τῶν αἰώνων ὑπῆρχε ὁ Θεός. Ἐμεῖς γινόμαστε παρελθόν, ἀλλά ὁ Θεός εἶναι πάντοτε παρών. Ὁ σκοπός τῆς ζωῆς μας εἶναι νά βροῦμε τόν Θεό καί νά ἑνωθοῦμε μαζί Του. Καί εἶναι βεβαίως δυνατόν ὁ ἄνθρωπος νά ἑνωθεῖ μέ τόν Θεό, γιατί ὁ Θεός ἑνώθηκε μέ τόν ἄνθρωπο καί ἑορτάσαμε τά Χριστούγεννα. 
(β) Ἀλλά γιά τήν ἕνωσή μας μέ τόν Θεό, πού ὁ ἅγιος Γρηγόριος τήν λέγει μέ τόν ὅρο «ἀνάκραση», χρειάζεται ἡ καθαρότητα τῆς καρδιᾶς μας. Γιατί, ὅπως θά μᾶς τό ποῦν καί ἄλλοι ἀργότερα ἅγιοι πατέρες, γιά τόν Θεό εἶναι ἀδύνατο νά ἑνωθεῖ μέ ἀκάθαρτο. Καί ὁ Κύριός μας εἶπε: «Οἱ καθαροί τῇ καρδίᾳ τόν Θεόν ὄψονται» (Ματθ. 5,8). Ὡς πρότυπο στόν ἀγῶνα μας γιά τήν καθαρότητα τῆς καρδιᾶς μας παρουσιάζει ὁ ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης τόν βίο τοῦ Μωυσέως. Κατά τόν ἅγιο Γρηγόριο ἡ ζωή τοῦ Μωυσῆ μπορεῖ νά γίνει «ὑπόδειγμα βίου» καί «ἀρετῆς ὑποθήκη»! Ὅπως δηλαδή ὁ Μωυσῆς ἔφυγε ἀπό τήν Αἴγυπτο καί πῆγε στήν ἔρημο, ἔτσι καί κάθε ψυχή, πού σάν κι᾽ αὐτόν διψᾶ νά βρεῖ καί νά δεῖ τόν Θεό, πρέπει νά ἀποχωριστεῖ ἀπό τόν θόρυβο καί τήν ταραχή τοῦ κόσμου καί νά ἀγαπήσει τήν ἡσυχία. Γιά τήν θεογνωσία εἶναι ἀπαραίτητος ὁ ἡσυχασμός. Καί ὅπως ὁ Μωυσῆς ἀνέβηκε στό ὄρος καί ἐκεῖ στήν κορυφή του εἶδε τόν Θεό, ἔτσι καί ἡ ψυχή πρέπει νά ἀνυψωθεῖ ἀπό τά γήϊνα, ἀπό τά χαμαίζηλα, νά νεκρώσει τίς γήϊνες ἐπιθυμίες, νά ἀνέλθει σέ ὕψη ἀρετῆς καί τότε θά λάβει θεοπτία καί θά ἔχει γνώση τοῦ Θεοῦ. 
4. Ἀδελφοί χριστιανοί! Ἄς τό παραδεχθοῦμε ὅτι ἡ ζωή μας, ἔτσι ὅπως τήν ζοῦμε, δέν εἶναι ὡραία, γιατί δέν ἔχει θεϊκά ἐνδιαφέροντα. Τά λόγια μας καί οἱ πράξεις μας εἶναι ὅλο γιά τά γήϊνα καί ὅλο γιά τά σωματικά. Καί ὅμως, ἀδελφοί, ἔχουμε καί ψυχή, πού ἔχει γίνει γιά τόν Θεό καί εὐφραίνεται μόνο σ᾽ Αὐτόν. Ἀλλοίμονό μας δέ ἄν καί τήν φετεινή χρονιά μείνουμε πίσω καί δέν προχωρήσουμε καθόλου στήν θεογνωσία. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος, ἐπίσκοπος Νύσσης, μᾶς δείχνει τόν δρόμο γιά νά βροῦμε καί νά χαροῦμε τόν Θεό μας. Εἶναι τό νά ἀρχίσουμε ὅλοι ἕνα εὐλογημένο ἀγώνα ἐναντίον τῶν κακιῶν μας καί τότε, μέ τόν ἀγώνα αὐτόν, ὅλο καί θά καθαρίζεται ἡ καρδιά μας καί θά ἔχει ὅλο καί ὑψηλότερες ἀναβάσεις πρός τά ὄρη τῆς θεογνωσίας. Αὐτή, χριστιανοί μου, εἶναι ἡ ζωή πού ἔζησαν καί ζοῦν οἱ ἅγιοι, οἱ ὄντως μακάριοι. Εἶναι ζωή εὐτυχισμένη καί αἰώνια. Σᾶς τήν εὔχομαι νά τήν ἀποκτήσετε, ΑΜΗΝ. 
Μέ πολλές εὐχές, 
† Ὁ Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίας
 
 www.orthodoxia-ellhnismos.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...